αποτυχία

Το χάπι της αποτυχίας

0 0
Read Time:3 Minute, 14 Second

αποτυχία < αρχαία ελληνική ἀποτυχία < ἀποτυγχάνω < ἀπό + τυγχάνω < ινδοευρωπαϊκή ρίζα *dʰewgʰ– (παράγω, δύναμαι, πετυχαίνω)

Αποτυχία είναι να αστοχώ, να μη πετυχαίνω. Προφανώς, δεν μας αρέσει να προσπαθούμε για κάτι και να νιώθουμε χαμένοι, ότι δεν ανταμείφθηκαν οι κόποι μας, ακόμα και ότι είμαστε άχρηστοι. Παρ’ όλο που πολλοί εκεί έξω ισχυρίζονται ότι οι αποτυχίες και τα λάθη είναι απαραίτητα για την εξέλιξή μας ως ανθρώπινα όντα και ως προσωπικότητες, εμείς συνήθως δεν το βλέπουμε έτσι, παρά μόνο στις μέρες που είμαστε πολύ δυνατοί για να το παραδεχτούμε.

Τι γίνεται, όμως, όταν συμβαίνει η εκάστοτε αποτυχία; Πού αποδίδουμε το λάθος και ποια είναι τα βαθύτερα αίτια; Είμαστε τελικά σκληροί με τον εαυτό μας ή, μάλλον, πολύ επιεικείς; 

αποτυχία

Σε γενικότερο πλαίσιο, η ζωή είναι λίγο-πολύ σκληρή με όλους. Επομένως, καταλήγουμε κάποια στιγμή ότι το σημαντικό δεν είναι το τι μας συμβαίνει, αλλά πώς αντιδρούμε σε αυτό. Η ερμηνεία και η σημασία που θα δώσουμε στο εκάστοτε συμβάν θα καθορίσει το μεγαλύτερο μέρος της αλληλεπίδρασής μας με το ίδιο ή τις συνέπειες και τα αποτελέσματα που φέρνει. Καλό είναι, βέβαια, να υπάρχει μια στοιχειώδης ισορροπία μεταξύ της πραγματικότητας και της ερμηνείας που της δίνουμε. 

Σε αυτό το σημείο θα γίνει λόγος για τις αυτο-εξυπηρετικές μεροληψίες, οι οποίες ουσιαστικά διαστρεβλώνουν τα αποτελέσματα, όπως είναι πραγματικά, με σκοπό να στηρίξουν και να εξυψώσουν το Εγώ μας και την εκτίμηση γύρω από αυτό. Σύμφωνα με τους Fletcher & Ward, τα άτομα έχουν τη ροπή να αποδίδουν στους εαυτούς τους όλα αυτά για τα οποία έχουν επιτύχει, ενώ αντίθετα αποδίδουν σε εξωτερικούς παράγοντες και συνθήκες τις περιπτώσεις στις οποίες έχουν αποτύχει.

Στο ίδιο μήκος κύματος, οι Berglas & Jones είχαν εκτελέσει ένα πείραμα, το οποίο προσέγγισε και την έννοια του αυτο-ισοζυγισμού. Η σημασία του αυτο-ισοζυγισμού είναι η εξής: όταν κάποιος αναμένει ότι δεν θα πετύχει σε μια μελλοντική κατάσταση ή ότι δεν θα έχει το αναμενόμενο και επιθυμητό αποτέλεσμα, εκφράζεται δημοσίως με έννοιες εξωτερικής απόδοσης (ότι δεν θα φταίει αυτός, αλλά οι συνθήκες, το περιβάλλον κτλ.). 

Με ένα απτό παράδειγμα, μπορούμε να εικάσουμε ότι ξεκινάει η εξεταστική και προετοιμαζόμαστε για ένα αρκετά απαιτητικό μάθημα, στο οποίο πιστεύουμε ότι δεν θα πετύχουμε, όπως θέλουμε. Είναι αρκετά συχνό να έχουμε την τάση να γνωστοποιήσουμε στο περιβάλλον μας τις εξωτερικές συνθήκες, για τις οποίες μάλλον το μάθημα δεν θα πάει τόσο καλά, με τρόπο που να μην φανεί σαν είδος δικαιολογίας.  

αποτυχία
Πηγή εικόνας: antikleidi.com

Προκειμένου να αποδείξουν αυτή την υπόθεση, οι δύο ερευνητές συνέλεξαν κάποιες ασκήσεις-προβλήματα, ώστε να τα δώσουν στους συμμετέχοντες του πειράματος. Μετά την ολοκλήρωση των τεστ, έδωσαν θετική ανατροφοδότηση σε όλους, ότι δηλαδή είχαν καλή απόδοση. Έπειτα από αυτό, η πειραματική διαδικασία πέρασε στο δεύτερο στάδιο. Σε αυτό το σημείο τους πρόσφεραν την επιλογή ανάμεσα σε δύο χάπια, με σκοπό να συνεχίσουν μετέπειτα τα τεστ.

Το πρώτο χάπι υποτίθεται ότι έδινε ώθηση στους συμμετέχοντες να τα πάνε καλύτερα στις επόμενες δοκιμασίες, ενώ το δεύτερο υποτίθεται ότι τους δυσχέραινε την πορεία με τα τεστ, μειώνοντας τις πιθανότητες να έχουν επιτυχημένες προσπάθειες.

Πράγματι, τα άτομα τα οποία ένιωθαν ότι είχαν καλό σκορ στην πρώτη δοκιμασία, πήραν το πρώτο χάπι, για να βοηθηθούν και να έχουν καλύτερες επιδόσεις στη συνέχεια. Αντιθέτως, τα άτομα που, παρά την καθολική θετική ανατροφοδότηση, ήξεραν ότι δεν τα είχαν πάει καλά, στήριξαν την αποτυχία αυτή σε μη-εσωτερικούς παράγοντες (“Δεν έφταιγα εγώ, τυχαίο ήταν”) και πήραν το δεύτερο χάπι, ώστε να είναι σε θέση να το χρησιμοποιήσουν ως δικαιολογία για την ενδεχόμενη αποτυχία στην επόμενη δοκιμασία.

αποτυχία

Το παραπάνω πείραμα εκφράζει ένα σφάλμα απόδοσης. Υπάρχουν πολλές περιπτώσεις που για τα λάθη και τις αποτυχίες μας φταίμε εμείς και μόνο εμείς. Θέλει θάρρος και ωριμότητα να σταματήσουμε τις δικαιολογίες και την απόδοση σε τυχαίους και εξωτερικούς παράγοντες, προστατεύοντας έτσι την αυτο-εκτίμησή μας. Γιατί, στην τελική, η “προστασία” αυτή είναι σαθρή και αλλοιώνεται εύκολα, με την πρώτη ευκαιρία.

Βιβλιογραφία

Hogg, M. (2013). Social psychology. Pearson.

About Post Author

Αναστασία Τζημαγιώργη

Γεννήθηκε για να είναι μπερδεμένη. Μια αμφιλεγόμενη ύπαρξη με ενδιαφέροντα όπως η αρθρογραφία, τα βιβλία και οι ανθρώπινες σχέσεις. Λατρεύει τις νέες εμπειρίες, καθώς την βοηθούν στην αναζήτηση-οικοδόμηση της προσωπικής της ταυτότητας.
Happy
Happy
100 %
Sad
Sad
0 %
Excited
Excited
0 %
Sleepy
Sleepy
0 %
Angry
Angry
0 %
Surprise
Surprise
0 %
Previous post Welcome to our T(EDx)eam.
Next post Avast AV System Is Not really Responding
X