Monday, 3 Oct 2022

Το Φαινόμενο Φόρερ (Forer)

Φόρερ
0 0
Read Time:2 Minute, 35 Second

Το φαινόμενο φόρερ: ο λόγος που πιστεύουν οι άνθρωποι στις ψευδοεπιστήμες

Καλώς ή κακώς όλοι έχουμε ακούσει διάφορα σχετικά με τις ψευδοεπιστήμες, από την αστρολογία και τα ζώδια μέχρι την μαντική και την χαρτομαντεία. Τι κάνουν πραγματικά αυτοί οι “επαγγελματίες”, ώστε να επιβιώσουν στην αγορά εργασίας; 

Την απάντηση δίνει ενδεχομένως το Φαινόμενο Φόρερ. Μπήκατε ποτέ στην ζωδιακή σας πρόβλεψη για τον μήνα Απρίλιο και είπατε “Όντως!”, “Έτσι είναι!” ή “Είμαι σίγουρα κρυαράκι!”; Αν ναι, μάλλον κάποιος εκμεταλλεύτηκε την τάση σας να θεωρείτε κάτι γενικό και ευρέως εφαρμόσιμο ως κάτι πολύ ακριβές και προσωπικό.

Σύμφωνα με τον κλινικό ψυχολόγο Bertram Forer, τα άτομα έχουν μια προδιάθεση να δέχονται ορισμένες γενικές περιγραφές της προσωπικότητας σαν να αφορούν αποκλειστικά αυτά, αγνοώντας το γεγονός ότι είναι τόσο ευρείας κλίμακας περιγραφές που ο καθένας θα μπορούσε έστω και σε έναν βαθμό να ταυτιστεί.

Φόρερ

Ο Φόρερ διεξήγαγε ένα γνωστικό πείραμα στους φοιτητές του το 1948, προκειμένου να αποδείξει αυτόν τον ισχυρισμό. Έδωσε στον κάθε φοιτητή αυτό το κείμενο, το οποίο θεωρούταν ότι αποτελούσε την περιγραφή της προσωπικότητάς του. Κάθε κείμενο ήταν ίδιο, χωρίς να το γνωρίζουν αυτό οι φοιτητές. Το κείμενο ήταν το εξής:

Έχετε μια ανάγκη οι άλλοι άνθρωποι να σας θαυμάζουν και να σας συμπαθούν
αλλά παρ’ ολ’ αυτά έχετε την τάση να είστε επικριτικός με τον εαυτό σας.

Αν και έχετε κάποιες αδυναμίες στην προσωπικότητά σας, γενικά μπορείτε να τις αντισταθμίζετε. Έχετε σημαντικές ικανότητες τις οποίες δεν έχετε χρησιμοποιήσει προς όφελος σας.

Πειθαρχημένος και με αυτο-έλεγχο εξωτερικά, εσωτερικά όμως έχετε την τάση ν’ ανησυχείτε και να είστε ανασφαλής. Κατά καιρούς έχετε σοβαρές αμφιβολίες για το αν έχετε πάρει τις σωστές αποφάσεις ή αν έχετε κάνει το σωστό πράγμα.

Προτιμάτε να έχετε μια κάποια αλλαγή και ποικιλία και δυσανασχετείτε όταν περιορίζεστε από φραγμούς και αμφιβολίες. Καμαρώνετε γιατί είστε σκεπτόμενο άτομο και δεν δέχεστε τα λεγόμενα των άλλων χωρίς ικανοποιητικές αποδείξεις.

Έχετε όμως καταλάβει ότι δεν είναι συνετό να είστε πολύ ειλικρινής όταν αποκαλύπτετε τον εαυτό σας σε άλλους. Κάποιες στιγμές είστε εξωστρεφής, καταδεκτικός, κοινωνικός, ενώ κάποιες άλλες είστε εσωστρεφής, επιφυλακτικός και μαζεμένος.

Σε μια κλίμακα 0 έως 5 ανάλογα με το πόσο συμφωνούσαν ή διαφωνούσαν με τα γεγραμμένα, ο μέσος όρος του τμήματος ήταν 4,26. Παρ’ όλο που ο Φόρερ έτεινε να το εξηγεί αυτό με βάση την ευπείθεια και την ευπιστία, διάφορα συμπεράσματα έκαναν την εμφάνισή τους.

Ένα από αυτά είναι ότι οι άνθρωποι προσπαθούν τόσο σκληρά να βγάλουν ένα νόημα από κάτι υποκειμενικό και αβέβαιο και, εν τέλει, αποδέχονται προτάσεις που τους φαίνονται πιο θετικές ή επιθυμητές, αγνοώντας ότι μπορεί να είναι ψευδείς ή παραπλανητικές.

Όπως είπαν και οι David Marks και Chard Kamman:

“Μόλις βρεθεί μια πεποίθηση ή μια προσδοκία, ειδικά μια που επιλύει κάποια δυσάρεστη αβεβαιότητα, πολώνει τον παρατηρητή στο να προσέξει νέες πληροφορίες που επιβεβαιώνουν την πεποίθηση αυτή και στο να ανγοήσει αντικρουόμενα γεγονότα. 

Αυτός ο αυτο-διαιωνιζόμενος μηχανισμός εδραιώνει το αρχικό λάθος και δημιουργεί μια υπερ-εμπιστοσύνη με την οποία τα επιχειρήματα των αντιπάλων φαντάζουν ως πολύ ασθενή για να καταρρίψουν την αρχική αυτή πεποίθηση.

Δεν είναι αδύνατο να ξεφύγουμε από αυτό το πλαίσιο. Είναι θεμιτό, όμως, να προσπαθήσουμε!

Πηγή: http://www.skepdic.gr/

About Post Author

Αναστασία Τζημαγιώργη

Γεννήθηκε για να είναι μπερδεμένη. Μια αμφιλεγόμενη ύπαρξη με ενδιαφέροντα όπως η αρθρογραφία, τα βιβλία και οι ανθρώπινες σχέσεις. Λατρεύει τις νέες εμπειρίες, καθώς την βοηθούν στην αναζήτηση-οικοδόμηση της προσωπικής της ταυτότητας.
Happy
Happy
0 %
Sad
Sad
0 %
Excited
Excited
0 %
Sleepy
Sleepy
0 %
Angry
Angry
0 %
Surprise
Surprise
0 %